Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. – kiedy, kto i jak
Termin na złożenie wniosku jest krótki, a skutki spóźnienia poważne. Wyjaśniamy, od kiedy liczyć 30 dni i jak wygląda wniosek w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.

Krótko: gdy spółka z o.o. staje się niewypłacalna, zarząd ma 30 dni na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego). Wniosek składa się elektronicznie przez Krajowy Rejestr Zadłużonych, a opłata od niego wynosi 1000 zł. Spóźnienie może oznaczać osobistą odpowiedzialność członków zarządu za długi spółki.
Kiedy spółka jest niewypłacalna?
Prawo upadłościowe przewiduje dwie podstawy niewypłacalności (art. 11):
- Utrata płynności – spółka utraciła zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ustawa wprowadza domniemanie: jest tak, gdy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
- Przewaga zobowiązań nad majątkiem – zobowiązania pieniężne spółki przekraczają wartość jej majątku, a stan ten utrzymuje się dłużej niż 24 miesiące.
Krótkotrwałe, przejściowe trudności w regulowaniu płatności nie są jeszcze niewypłacalnością. Dlatego tak ważne jest bieżące monitorowanie terminów płatności i sytuacji finansowej spółki.
Kto musi złożyć wniosek i w jakim terminie?
Obowiązek ciąży na każdym, kto ma prawo prowadzić sprawy spółki i reprezentować ją samodzielnie lub łącznie z innymi – w spółce z o.o. są to członkowie zarządu (art. 21 ust. 2 Prawa upadłościowego). Termin wynosi 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości – czyli od dnia niewypłacalności, a nie od dnia, w którym zarząd się o niej dowiedział.
Wniosek mogą złożyć także wierzyciele spółki (art. 20 Prawa upadłościowego), ale to nie zwalnia zarządu z jego obowiązku.
Jak złożyć wniosek – Krajowy Rejestr Zadłużonych
Od 1 grudnia 2021 r. postępowania upadłościowe są prowadzone w systemie teleinformatycznym Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ). Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki składa się przez portal KRZ, po założeniu konta.
Wniosek musi spełniać wymagania określone w art. 22 i 23 Prawa upadłościowego. Wśród załączników wymaganych od dłużnika są m.in.:
- aktualny wykaz majątku z szacunkową wyceną jego składników,
- bilans sporządzony dla celów postępowania na dzień przypadający w okresie trzydziestu dni przed dniem złożenia wniosku,
- spis wierzycieli z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności oraz terminów zapłaty,
- informacje o zabezpieczeniach, toczących się postępowaniach i spornych wierzytelnościach.
Rzetelność danych ma znaczenie: niepełny lub nieprawdziwy wniosek może zostać zwrócony, a podawanie nieprawdy rodzi odpowiedzialność.
Ile to kosztuje?
- Opłata od wniosku: 1000 zł – opłata stała (art. 74 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
- Zaliczka na wydatki postępowania – dłużnik składający wniosek uiszcza zaliczkę w wysokości określonej w art. 22a Prawa upadłościowego (odpowiadającej przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw, ogłaszanemu przez GUS).
Jeżeli majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania, sąd może oddalić wniosek (art. 13 Prawa upadłościowego). Terminowo złożony wniosek ma jednak znaczenie dla członków zarządu także wtedy.
Co grozi za spóźnienie?
- Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wierzycielom wskutek niezłożenia wniosku w terminie (art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego).
- Osobista odpowiedzialność za długi spółki przy bezskutecznej egzekucji (art. 299 KSH) – terminowy wniosek jest jedną z okoliczności, które od niej zwalniają.
- Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej i pełnienia funkcji w spółkach – sąd może go orzec na okres od roku do dziesięciu lat (art. 373 Prawa upadłościowego).
- Odpowiedzialność karna – niezgłoszenie wniosku pomimo powstania warunków uzasadniających upadłość jest przestępstwem (art. 586 KSH).
Upadłość czy restrukturyzacja?
Jeśli firma ma szansę porozumieć się z wierzycielami, alternatywą może być postępowanie restrukturyzacyjne. Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub zatwierdzenie układu we właściwym czasie również chroni członków zarządu przed odpowiedzialnością z art. 299 KSH. Wybór trzeba jednak podjąć szybko – 30-dniowy termin biegnie niezależnie od rozważań.
Podstawa prawna i źródła
- Prawo upadłościowe (ISAP)
- Kodeks spółek handlowych (ISAP)
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (ISAP)
- Krajowy Rejestr Zadłużonych – portal Ministerstwa Sprawiedliwości
Masz podobny problem w swojej spółce? Opisz sytuację – pierwsza konsultacja jest bezpłatna.
Porozmawiajmy o sytuacji Twojej spółki
Opisz krótko swoją sytuację. Skontaktujemy się z Tobą, aby omówić możliwości dalszego postępowania.
