Najczęściej zadawane pytania

Tak. Wspólnik może co do zasady zbyć udziały w spółce z o.o., która ma długi, o ile nie zabrania tego umowa spółki (może ona np. wymagać zgody spółki lub przewidywać prawo pierwszeństwa). Umowa zbycia udziałów wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Zobowiązania pozostają zobowiązaniami spółki — zmiana wspólnika nie powoduje ich wygaśnięcia ani przeniesienia na zbywcę lub nabywcę. Dlatego przed transakcją analizujemy sytuację prawną i finansową spółki, a strony powinny znać zakres swojej odpowiedzialności.

Likwidacja służy uporządkowanemu zakończeniu działalności: spłacie wierzycieli, ściągnięciu należności i podziałowi pozostałego majątku między wspólników. Jest możliwa także wtedy, gdy spółka ma zobowiązania — pod warunkiem że jej majątek wystarcza na ich zaspokojenie.

Jeżeli spółka jest niewypłacalna, właściwą drogą jest zwykle postępowanie upadłościowe albo — gdy jest szansa na porozumienie z wierzycielami — postępowanie restrukturyzacyjne. Likwidacja nie zastępuje upadłości i nie zwalnia z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.

Nie. Sprzedaż udziałów ani zmiana składu zarządu nie zwalnia byłych członków zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w okresie pełnienia przez nich funkcji. Dotyczy to w szczególności odpowiedzialności z art. 299 Kodeksu spółek handlowych (za zobowiązania cywilnoprawne, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna) oraz z art. 116 Ordynacji podatkowej (za zaległości podatkowe).

Członek zarządu może się od tej odpowiedzialności uwolnić m.in. wykazując, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarto postępowanie restrukturyzacyjne, albo że niezłożenie wniosku nastąpiło bez jego winy. Ocena takiej sytuacji wymaga indywidualnej analizy prawnej.

Nie da się podać jednego terminu. Przepisy przewidują, że wierzyciele mają 3 miesiące na zgłoszenie wierzytelności od dnia ogłoszenia o otwarciu likwidacji, a podział majątku między wspólników może nastąpić nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od tego ogłoszenia. Do tego dochodzi czas potrzebny na rozpoznanie wniosków przez sąd rejestrowy.

W praktyce czas trwania zależy m.in. od liczby wierzycieli i kontrahentów, rodzaju majątku, stanu dokumentacji księgowej, ewentualnych sporów oraz obciążenia sądu. Termin oceniamy po analizie konkretnej sprawy.

Na początek zwykle wystarczą:

• aktualny odpis z KRS i umowa spółki,
• ostatnie sprawozdania finansowe i bieżące zestawienia księgowe,
• lista zobowiązań i wierzycieli (w tym wobec urzędu skarbowego i ZUS),
• istotne umowy: leasingowe, kredytowe, najmu, z kontrahentami,
• informacje o pracownikach i współpracownikach,
• informacje o toczących się postępowaniach sądowych, egzekucyjnych lub kontrolach,
• informacje o udzielonych poręczeniach, wekslach i zabezpieczeniach.

Pełną listę ustalamy po pierwszej rozmowie — zależy ona od rodzaju sprawy.

Analizujemy również spółki, które nie prowadzą obecnie działalności. Każda decyzja o ewentualnym nabyciu udziałów zapada dopiero po weryfikacji dokumentacji, zobowiązań i stanu formalnego spółki (m.in. złożonych sprawozdań finansowych, deklaracji i wpisów w rejestrach).

W dużej części tak. Wnioski do Krajowego Rejestru Sądowego składa się elektronicznie przez Portal Rejestrów Sądowych, a dokumenty można wymieniać drogą elektroniczną. Niektóre czynności wymagają jednak szczególnej formy — np. umowa zbycia udziałów wymaga podpisów notarialnie poświadczonych, a uchwała o rozwiązaniu spółki z o.o. protokołu notarialnego. Wtedy konieczna jest wizyta u notariusza.

Po zawarciu umowy zbycia udziałów należy zawiadomić spółkę o przejściu udziałów, przedstawiając dowód transakcji. Zarząd wpisuje zmianę do księgi udziałów i składa do sądu rejestrowego nową listę wspólników — elektronicznie, przez Portal Rejestrów Sądowych. Wpisowi w KRS podlegają wspólnicy posiadający co najmniej 10% kapitału zakładowego.

Zmiana może wymagać również aktualizacji zgłoszenia w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych oraz — jeśli zmienia się zarząd — odrębnego wniosku o zmianę wpisu.

Stroną umowy leasingu jest spółka, a nie jej wspólnicy — sama sprzedaż udziałów nie zmienia więc leasingobiorcy. Wiele umów leasingowych zawiera jednak klauzule dotyczące zmiany kontroli nad spółką (np. obowiązek poinformowania leasingodawcy, wymóg zgody lub prawo wypowiedzenia umowy). Warto też pamiętać, że osobiste poręczenia i weksle podpisane przez wspólników lub członków zarządu nie wygasają automatycznie. Każdą umowę należy przeanalizować przed transakcją.

Tak. Podczas pierwszej rozmowy poznajemy sytuację spółki i wskazujemy możliwe kierunki działania. Zakres, koszt i warunki dalszej współpracy — w tym szczegółowej analizy dokumentów — ustalamy indywidualnie, zanim rozpoczniemy jakiekolwiek płatne czynności.

Likwidację przeprowadzają likwidatorzy (zwykle dotychczasowi członkowie zarządu), gdy spółka jest w stanie spłacić zobowiązania. Upadłość ogłasza sąd wobec niewypłacalnej spółki; majątek przejmuje i spienięża syndyk, a wierzyciele są zaspokajani według kolejności określonej w ustawie. To dwie odrębne procedury, regulowane różnymi przepisami.

Pomagamy przeanalizować sytuację spółki, przygotować dokumentację i zorganizować proces. Funkcje nadzorcy układu, nadzorcy sądowego lub zarządcy w postępowaniach restrukturyzacyjnych mogą pełnić wyłącznie osoby posiadające licencję doradcy restrukturyzacyjnego — w tym zakresie działamy we współpracy z uprawnionymi doradcami.

Nasze biuro mieści się we Wrocławiu przy ul. Powstańców Śląskich 95, ale współpracujemy z przedsiębiorcami z całej Polski — znaczną część spraw można prowadzić zdalnie.

W ciągu 30 dni od dnia, w którym spółka stała się niewypłacalna (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego).

Spółka jest niewypłacalna, gdy utraciła zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się to, jeśli opóźnienie w ich spłacie przekracza 3 miesiące. Niewypłacalna jest też spółka, której zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku przez okres dłuższy niż 24 miesiące (art. 11 Prawa upadłościowego).

Złożenie wniosku we właściwym czasie – albo otwarcie w tym czasie postępowania restrukturyzacyjnego lub zatwierdzenie układu – to podstawowy sposób, w jaki członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za długi spółki (art. 299 § 2 KSH). Spóźnienie może też skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą i zakazem prowadzenia działalności gospodarczej. Zobacz, jak wygląda restrukturyzacja.

Nie. Sprzedaż udziałów zmienia właściciela, ale nie zmienia tego, kto odpowiada za zobowiązania powstałe w czasie Twojego zarządzania.

Byli członkowie zarządu nadal mogą odpowiadać za długi spółki z okresu pełnienia funkcji (art. 299 KSH), a za zaległości podatkowe i składki ZUS z tego okresu – na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Oferty „przejmiemy spółkę z długami z gwarancją bezpieczeństwa zarządu” obiecują coś, czego nikt nie może zagwarantować. Przekazanie spółki w celu uniknięcia spłaty wierzycieli może też wiązać się z odpowiedzialnością karną.

Zanim podejmiesz decyzję, warto sprawdzić, czy możliwa jest likwidacja, restrukturyzacja albo czy trzeba złożyć wniosek o upadłość. Więcej o odpowiedzialności zarządu.