Przejęcie spółki – co sprawdzić przed zakupem udziałów

Kupując udziały, przejmujesz spółkę razem z jej historią – także z długami i sporami. Dobre sprawdzenie przed transakcją jest tańsze niż niespodzianki po niej.

Grafika: Przejęcie spółki – co sprawdzić przed zakupem udziałów

Krótko: nabywca udziałów przejmuje kontrolę nad spółką, a spółka zachowuje wszystkie swoje zobowiązania. Przed podpisaniem umowy warto sprawdzić rejestry publiczne, dokumenty korporacyjne, finanse i zobowiązania publicznoprawne. Szczególnie ostrożny powinien być ten, kto po transakcji obejmie funkcję w zarządzie – to on będzie odpowiadał za decyzje i terminy od dnia powołania.

1. Rejestry publiczne – do sprawdzenia samodzielnie

  • KRS (eKRS) – aktualny i pełny odpis: kapitał, wspólnicy, zarząd, prokura, wzmianki o zaległych dokumentach, zaległościach i egzekucjach.
  • Dokumenty finansowe w eKRS – czy sprawozdania za ostatnie lata zostały złożone i co z nich wynika.
  • Krajowy Rejestr Zadłużonych – czy wobec spółki toczy się postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne albo czy była w nim wpisana.
  • CRBR – kto jest zgłoszony jako beneficjent rzeczywisty i czy dane są zgodne z deklaracjami sprzedającego.
  • Rejestr zastawów – czy na udziałach lub majątku spółki ustanowiono zastawy rejestrowe.

2. Dokumenty korporacyjne – do uzyskania od sprzedającego

  • Umowa spółki – ograniczenia zbycia udziałów, zgody spółki, prawo pierwszeństwa (art. 182 KSH).
  • Księga udziałów i ostatnia lista wspólników złożona w KRS (art. 188 KSH).
  • Uchwały i protokoły zgromadzeń wspólników, w tym zatwierdzające sprawozdania i udzielające absolutorium.

3. Finanse i zobowiązania

  • Zaświadczenia o niezaleganiu z urzędu skarbowego i ZUS – spółka może je uzyskać na swój wniosek; zaświadczenie podatkowe wydaje się w ciągu 7 dni (art. 306a § 5 Ordynacji podatkowej).
  • Zestawienie zobowiązań z terminami płatności – kredyty, leasingi, pożyczki od wspólników, zobowiązania wobec dostawców.
  • Umowy z klauzulą zmiany kontroli (change of control), które mogą wygasnąć lub dać kontrahentowi prawo wypowiedzenia po sprzedaży udziałów.
  • Spory i postępowania – sądowe, administracyjne, egzekucyjne, kontrole podatkowe.
  • Pracownicy – umowy, zaległe wynagrodzenia, roszczenia.

4. Ryzyka dla nowego zarządu

Nowy członek zarządu nie odpowiada za decyzje poprzedników, ale od dnia powołania ciążą na nim obowiązki zarządu, w tym obowiązek złożenia wniosku o upadłość w ciągu 30 dni od niewypłacalności (art. 21 Prawa upadłościowego). Jeśli spółka już w chwili przejęcia jest niewypłacalna, nowy zarząd bardzo szybko może znaleźć się w zasięgu odpowiedzialności z art. 299 KSH i art. 116 Ordynacji podatkowej.

Zasada: nie obejmuj funkcji w zarządzie spółki, której sytuacji finansowej nie znasz. Najpierw analiza, potem decyzja.

5. Zabezpieczenia w umowie

  • oświadczenia i zapewnienia sprzedającego o stanie spółki (zobowiązania, spory, podatki),
  • odpowiedzialność sprzedającego za nieujawnione zobowiązania i sposób jej rozliczenia,
  • część ceny płatna później lub zatrzymana na rachunku zastrzeżonym,
  • forma umowy: pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 180 KSH).

Po transakcji pamiętaj o zawiadomieniu spółki (art. 187 KSH), nowej liście wspólników w KRS, aktualizacji CRBR w ciągu 14 dni i ewentualnej zmianie zarządu.

Podstawa prawna i źródła

Masz podobny problem w swojej spółce? Opisz sytuację – pierwsza konsultacja jest bezpłatna.

Porozmawiajmy o sytuacji Twojej spółki

Opisz krótko swoją sytuację. Skontaktujemy się z Tobą, aby omówić możliwości dalszego postępowania.

Zadzwoń Napisz